Terugblik kennismaking jongerenparticipatie en gemeenteraadsverkiezingen

Aanwezig waren Verdedig Noord, De Kiesmannen, Tienskip, Represent Jezelf, Nationale Jeugdraad, Speak Up World, Kleur de Kamer en de DebatUnie. We wisselden ervaringen uit, verkenden raakvlakken en verkenden waar samenwerking en ondersteuning van meerwaarde kunnen zijn.

Kennismaken: verschillende routes naar hetzelfde doel 

Na een korte opening volgde een kennismakingsronde waarin de organisaties hun initiatieven richting de gemeenteraadsverkiezingen deelden. De aanpakken verschillen, maar de ambitie is gedeeld: jongeren activeren om hun stem te laten horen en invloed uit te oefenen op vraagstukken die hen raken. Dat gebeurt via uiteenlopende vormen, zoals onderwijs, community- en cultuurgedreven activiteiten, digitale campagnes en langdurige trajecten met vaste groepen jongeren. Daarbij werd benadrukt dat veel jongeren al betrokken zijn, maar hun eigen handelen niet altijd als politiek herkennen. De uitdaging is om die betrokkenheid te vertalen naar invloed, bijvoorbeeld door duidelijk te maken wat stemmen en meedoen aan lokale besluitvorming kan opleveren. 

Uitdagingen: vertrouwen, zichtbaarheid en timing

In het gesprek werden verschillende gedeelde uitdagingen benoemd. Het lage vertrouwen van jongeren in politiek maakt het lastig om het belang van stemmen over te brengen, zeker bij gemeenteraadsverkiezingen die vaak abstract voelen.  

Tegelijkertijd werd benoemd dat juist lokale thema’s als wonen, onderwijs, mobiliteit en zorg, veel aanknopingspunten bieden om politiek tastbaar te maken. Organisaties die werken vanuit de leefwereld van jongeren ervaren dat het gesprek over lokale democratie dan juist makkelijker op gang komt. 

Een andere spanning zit in de timing. Veel initiatieven concentreren zich in de aanloop naar verkiezingen, terwijl meerdere deelnemers benadrukten dat duurzame betrokkenheid juist vraagt om meerjarige inzet. Losse campagnes of eenmalige events zijn waardevol, maar onvoldoende om structureel vertrouwen en eigenaarschap op te bouwen. 

Raakvlakken en samenwerking: van eilandjes naar netwerk

In de uitwisseling werd duidelijk dat er veel overlap is in doelgroepen, thema’s en werkwijzen. Tegelijkertijd werken organisaties vaak naast elkaar, deels door beperkte tijd en middelen, deels doordat samenwerkingskansen pas laat in beeld komen. 

Deelnemers gaven aan dat samenwerking niet hoeft te betekenen dat iedereen hetzelfde doet. Juist complementariteit werd genoemd als kracht: de ene organisatie heeft toegang tot jongeren, de andere tot locaties, politici, onderwijsinstellingen of specifieke expertise. Content delen, elkaar versterken in campagnes en het koppelen van netwerken werden genoemd als laagdrempelige eerste stappen. 

De rol van Fonds 21: faciliteren, verbinden en verduurzamen

In de vraag wat Fonds 21 hierin kan betekenen, kwam een duidelijk beeld naar voren. De behoefte ligt minder bij inhoudelijke sturing en meer bij het faciliteren van ontmoeting, kennisdeling en duurzame samenwerking. Fonds 21 kan een rol spelen als verbinder: door organisaties bij elkaar te brengen, overzicht te creëren en ruimte te maken voor gezamenlijke verkenning. 

Ook werd het belang van langere termijn financiering benoemd. Structurele samenwerking en meerjarige trajecten maken het mogelijk om eerder in het proces samen op te trekken, in plaats van pas vlak voor verkiezingen. Dat biedt ruimte om elkaars expertise beter te benutten en gezamenlijk te leren. 

Vervolg: van online naar fysiek

De bijeenkomst werd afgesloten met de gezamenlijke conclusie dat dit gesprek een begin is. Er is duidelijk behoefte aan voortzetting, bij voorkeur in een fysieke bijeenkomst na de gemeenteraadsverkiezingen. Daarbij werd geopperd om niet alleen terug te blikken, maar ook vooruit te kijken naar de komende jaren en toekomstige verkiezingen. 

Fonds 21 gaat de komende periode inventariseren welke vervolgstappen passend zijn. Daarmee is een eerste stap gezet richting een sterker netwerk van organisaties die, ieder vanuit hun eigen aanpak, bijdragen aan jongerenparticipatie en democratische betrokkenheid.